Cuba internet wifi
Cuba

DRIE WEKEN CUBA ZONDER INTERNET

Mijn duim gaat automatisch naar het WhatsApp icoontje op mijn IPhone. Geen netwerk. Toch open ik mijn Facebook, tegen beter weten in. Ik ben zojuist aangekomen in Cuba, het land waar internettoegang en WiFi nog steeds zeer beperkt is. Ik zie uit naar drie weken zonder internet, drie weken écht weg en los van alle dagelijkse beslommeringen. Om er ongevraagd achter te komen hoe verslaafd ik eigenlijk ben aan die stomme telefoon.

Vooral de eerste dagen heb ik het zwaar. Ondanks de prachtige indrukken die we opdoen in dit heerlijke land neigt mijn hand toch regelmatig naar mijn telefoon. ‘Wat ga je bekijken?’, vraagt vriendlief Wim me terwijl we op het balkon van een café zitten met uitzicht op het oude plein van Havana. ‘Niets, alleen even vasthouden’, antwoord ik lichtelijk beschaamd.

Havana internet wifi

Cuba internet wifi

Cuba internet wifi

Cuba internet wifi

Internet Cuba

In Cuba is internet beperkt aanwezig en wordt het gecontroleerd door de staat. In het begin was het alleen weggelegd voor belangrijke personen als dokters en ingenieurs en leek het meer op een soort Cubaans Intranet. Inmiddels breiden de WiFi-spots zich langzaam uit. Hier en daar zie je groepjes mensen, bijvoorbeeld naast een groot hotel, met allen een telefoon in hun hand. Voor WiFi heb je een kraskaart nodig die vaak uitverkocht is. En als je er dan een hebt bemachtigd, is het internet ontzettend traag en vol blokkades. Wim en ik spreken af dat we het drie weken zonder doen, om onnodige frustratie te voorkomen.

Met het thuisfront communiceren we af en toe per sms. Iedereen weet dat we slecht te bereiken zijn dus dat scheelt in de verwachting. Onze telefoon laten we op de kamer. De eerste keren voel ik me kaal en word ik zo nu en dan overvallen door een schrikgevoel dat ik mijn telefoon vergeten ben. Wanneer we weer terugkomen in onze casa, kijk ik toch even of ik iets heb ontvangen. Om vervolgens naar mijn oude tijdlijn van Facebook te staren en eerder ontvangen whatsappjes te lezen. Bizar hoe groot die gewoonte is en hoe volautomatisch mijn duim de scrolbewegingen maakt zodra ik mijn telefoon vastheb. Deze eerste ontwenningsverschijnselen verdwijnen gelukkig geleidelijk en ik kijk er steeds minder naar om.

Bevrijd

In het zonnige Cuba speelt het leven zich buiten af. Mensen en kinderen praten, spelen en dansen met elkaar op straat. Ik geniet enorm van alle contacten die we makkelijk leggen en praatjes die we maken. Voelde ik me in het begin nog ‘kaal’ als ik zonder telefoon de deur verliet, voel ik me inmiddels steeds vrijer. Misschien zelfs wel bevrijd. Ik voel me als een ‘klein blond meisje zonder jas, omdat het altijd zomer was’ (Acda en De Munnik). Spontaan, zorgeloos en vooral volledig in het hier en nu. Het lijkt wel of mijn zintuigen beter werken zonder dat ding in mijn buurt. Alsof ik meer hoor, ruik, voel en zie.

Cuba internet wifi

Cuba internet wifi

 

Cuba internet wifi

Cuba internet wifi

Hoe boek je je kamer?

In Cuba zijn de beste accommodaties de casa particulares, oftewel een kamer bij de mensen thuis. Alle hotels zijn eigendom van de staat en stralen weinig warmte en werklust uit. De casa particulares daarentegen zijn fijne gastenverblijven, van een slaapkamer tot een tuinhuis, waar de bewoners echt iets van maken. Het is voor hen namelijk een hele goede en legale bron van inkomsten, helemaal als je ook nog bij ze blijft eten. Voor zo’n 10 cuc krijg je de lekkerste maaltijd voorgeschoteld. We verblijven echt in pareltjes maar de grap is; je weet van tevoren niet waar je belandt. Je boekt de kamer namelijk niet even via je Booking.com app. Nee, in de ene plaats laten we de gastvrouw of gastheer bellen naar bekenden van hen in de volgende plaats. Om een verblijf voor je te regelen. Ja je leest het goed. BELLEN, met een vaste telefoon. Vervolgens worden naam en adres op een papiertje geschreven en dat is het. Het is dus iedere keer weer een verrassing waar we terechtkomen en hoe het eruit ziet.

Avontuur

Enkele casa particulares zijn wel op internet te vinden, vaak gebruiken zij internet van bijvoorbeeld een huisarts of tandarts. Deze casa’s zitten bijna altijd vol. Wanneer we naar Moron reizen, een iets minder toeristisch stadje, besluiten we op de bonnefooi een casa te bezoeken die in onze Lonely Planet reisgids vermeld staat. Of in ieder geval, we komen aan met de bus in het centrum, Wim blijft met de tassen voor een café zitten en ik loop even naar de casa om te kijken of er nog plek is.

Helaas zitten ze al vol maar de vriendelijke eigenaresse biedt me aan om me even naar een vriendin van haar te brengen. Hierop pakt ze haar scooter, gebaart ze me achterop te springen en zo rijd ik opeens met een wildvreemde vrouw door een wildvreemde stad. Haar vriendin heeft nog een kamer vrij waarop ze me op haar scooter terug bij Wim brengt. Wim ziet me aankomen en terwijl ik over de schouder van de Cubaanse dame kijk, zie ik zijn verbaasde, lachende gezicht. Wat een grap, dit soort dingen maak je toch echt niet mee via Booking.com.

Frustratie vs totale ontspanning

In Maria la Gorda verblijven we in een hotel op het strand, omdat dat de enige optie is op de mooiste duik- en snorkelspot van Cuba. Maria la Gorda heeft een idyllisch palmenstrand midden in een natuurgebied met prachtige koraalriffen. Toch wijkt het af van de doorsnee Caribische badplaatsen, die vaak druk bevolkt zijn en de jetski’s om je oren suizen. Het enige dat hier in zee kabbelt zijn twee boten aan een steiger, die op twee vaste tijdstippen per dag de toeristen meenemen voor een duik- of snorkeltour. That’s it.

Terwijl we uiterst relaxt aan onze cocktail nippen, zien we een man zichtbaar pissig met zijn telefoon in zijn hand zitten. Hij heeft net een kraskaartje gekocht bij het hotel alleen het internet werkt voor geen meter. Frustratie alom, zelfs de Cubaanse baliemedewerkster moet het ontgelden. ‘Vent, leg die telefoon aan de kant en kijk even om je heen!’, denk ik bij mezelf. Ik ben blij dat wij besloten hebben om volledig offline te gaan, want zeer waarschijnlijk was mij hetzelfde overkomen.

Cuba internet wifi

Cuba internet wifi

Rode bolletjes en de ‘Fear of missing out’

Bij thuiskomst is het moment aangebroken dat ik mijn internet weer inschakel. Vol spanning kijk ik naar de rode bolletjes die oppoppen; ‘Wat zal ik allemaal gemist hebben?’ Ruim 1200 ongelezen Whatsappjes en bijna 1000 nieuwe mail! En weet je wat nu het mooie is? Ik heb niets gemist! NIETS! Ik scroll al mijn ongelezen appjes, meldingen en mails door en kom tot de conclusie dat de berichten die echt van belang zijn, op één hand te tellen zijn. Verder lossen veel dingen zich vanzelf op omdat je niet reageert, of omdat iemand anders actie onderneemt.

Vooral dat laatste vind ik confronterend. Hoe vaak word je wel niet op andere plannen gebracht door een melding op je telefoon? Onderbreek je waar je mee bezig was en ga je meteen over tot actie. Het gebeurt mij heel vaak. Getriggerd door rode bolletjes en de daarbij behorende ‘Fear of missing out’ (FOMO). In onze hersenen schijnt de smartphoneverslaving precies hetzelfde te werken als bijvoorbeeld een rook- of voedselverslaving. Ik heb de ontwenningsverschijnselen hiervan mogen ervaren en voelde me, na flink doorbijten, uiteindelijk drie weken bevrijd. Ik ben blij met de smartphone en wil echt niet uitdragen dat we terug moeten in de tijd, zeker niet. Maar ik baal wel van mijn eigen gedrag.

Bevrijd, iets anders dan vrijheid

Laten we welwezen, mijn positieve offline-ervaring is ook zeker geen pleidooi voor het communistische regime dat heerst op Cuba, dat is een hele andere discussie. Ik ben namelijk een groot voorstander van democratie en vrijheid van meningsuiting. Ik vind het vreselijk dat de Cubaanse bevolking zo geremd wordt in hun vrijheid en ontwikkeling door onder andere de beperkte toegang tot andere bronnen. Zij hebben gewoonweg nauwelijks toegang tot de rest van de wereld. Ik hoop dan ook oprecht dat er voor hen snel het een en ander verandert.

Maar voor mij als smartphoneverslaafde westerling is het een heerlijke eye-opener geweest, daar kan geen retreat aan tippen. Gewoon drie weken Cuba, ik kan het iedereen aanraden.

Wij maakten onze reis naar Cuba in november 2015. Ik hoor heel graag in de reacties hieronder hoe jullie het hebben beleefd en wat er in de  tussentijd mogelijk veranderd is.

Instagram

  • Ga je mee lieve Keet? Ze draait zich om en
  • Ontmoet Willem  Zon 11 weken geleden zat ik s
  •     fathersday daddy daddytime prouddad fitdad cooldad
  • W A A R S C H U W I
  • De zee is altijd een goed idee Waar ook ter
  • Vrijheid!
  • Vrolijk Pasen! japan miyajimaisland tori hertjeskijken
  • Het maakt niet uit waar je mij mee naartoe neemt

5 Comments

  1. Wat een ontzettend fijn geschreven verhaal, je nam me écht even mee! Ik ben het dan ook absoluut met je eens, af en toe werkt het zo bevrijdend om niet almaar bereikbaar te zijn, je instagram, Facebook en Whatsapp te checken. Zeker op reis, als je je telefoon laat voor wat het is kun je echt genieten van het moment. Je beleeft alles intenser omdat je gewoon méér ziet. Ik probeer me daar op vakantie sowieso bewust van te zijn.

    Betrap mezelf er de laatste tijd vaak op dat ik ervan baal dat ik (+ vriendlief) op de telefoon zit terwijl er een lief klein jongetje om ons heel dartelt. Onze zoon verdient meer dan dat! Ik voel me daar echt schuldig over en een van mijn weinige goede voornemens van dit jaar is om daar bewuster mee om te gaan. Want ik kan ook heus wel mijn telefoon een uur later checken als hij in bed ligt. Ik denk niet dat er in de tussentijd dingen gebeuren die meer van levensbelang zijn dan aandacht voor mijn kind.

    In 2010, toen we wel al smartphones hadden maar internet in het buitenland nog stinkduur was ging ik met een vriendin 3 maanden naar Zuid Amerika. Mijn tas werd na 2 weken gestolen en ik had geen telefoon meer. 1 x per dag stuurde ik een smsje naar mijn toenmalige vriend. Dat was het. 1 x per week schreven we een reisblog en dan deden we nog zo’n 1 x per weer een Skype half uurtje in een internetcafé met doorgaans slechte verbinding. Dat kan ik me nu bijna niet meer indenken, maar het is heerlijk bevrijdend!

    1. Ooooh die goeie ouwe tijd! Hooguit een keer per week je mail checken in een internetcafe, bellen via een muntjestelefoon. Ik verlang er echt vaak naar terug! En zo herkenbaar wat jij vertelt over die kleine in je buurt. Ik schaam me af en toe ook echt als ik met dat ding in mijn hand zit en Keet aandacht van me wil… Helemaal met je eens, wat is er nou echt belangrijk?! Afgelopen zomer zag ik in een speeltuin een moeder haar kind duwen die in de schommel zat. Ze duwde met een hand haar kind terwijl ze in haar andere hand haar telefoon had. Haar blik was op haar telefoon, zo ongeinteresseerd. Zo wil ik echt NOOIT worden!

      1. Nee zeg, zo wil ik ook nooit worden! Goed om daar af en toe bij stil te staan…dan moet het lukken onszelf hiervoor te behoeden! 😉

  2. Ha Claar!
    Zelf ben ik ook natuurlijk flink vergroeid met mijn telefoon in het dagelijks leven, toch lukt het mij om iedere keer als ik de grens overga mijn mobiele internet en 4G uit te zetten. Alleen bereikbaar zijn via sms is zo lekker en handig, zoals je hebt gemerkt..
    Via de offline modi bij oa. Spotify, Evernote en Google Maps zorg ik ervoor dat ik toch gebruik kan maken van de nuttige dingen die een smartphone te bieden heeft. De hele familie is er zelfs al aan gewend: ‘Ah, je bent vast op reis omdat je zo lang al niet meer hebt gekeken op Whatsapp.’

    1. Kijk, dat moet je hebben: mensen die al weten hoe laat het is en geen verwachtingen hebben zodra jij in het buitenland bent. Maar zouden we thuis ook niet eens vaker offline moeten? Het lukt mij nog steeds niet…

Leave a Reply

Required fields are marked*